Maruna nadmorska (Tripleurospermum maritimum), znana również jako maruna bezwonna lub rumiankowiec bezwonny, to chwast z rodziny astrowatych, który coraz częściej staje się poważnym problemem w uprawach zbóż ozimych. Jej szybki wzrost, konkurencyjność o składniki pokarmowe oraz wysoka odporność na niektóre substancje aktywne sprawiają, że konieczne jest skuteczne podejście do jej zwalczania już jesienią. W artykule przedstawiamy strategie walki z maruną nadmorską w pszenicy ozimej i pszenżycie ozimym.
Charakterystyka biologiczna chwastu
Maruna nadmorska to roślina jednoroczna lub dwuletnia, bardzo plastyczna środowiskowo. Preferuje gleby żyzne, przewiewne, ale występuje również na stanowiskach średniej jakości. Kiełkuje w szerokim zakresie temperatur, także jesienią, co umożliwia jej szybki rozwój i konkurowanie z roślinami uprawnymi już od wczesnych faz ich wzrostu.
Dlaczego jesienne zwalczanie ma kluczowe znaczenie?
- Wczesna eliminacja konkurencji: Już w fazie siewki maruna intensywnie konkuruje o wodę, światło i składniki pokarmowe.
- Lepsze warunki działania herbicydów: Jesienią chwasty są w fazie intensywnego wzrostu, co zwiększa skuteczność działania substancji czynnych.
- Zmniejszenie presji chwastów wiosną: Jesienne zabiegi ograniczają bank nasion i ułatwiają wiosenne prowadzenie łanu.
Zalecane herbicydy i substancje aktywne
Skuteczność zabiegu zależy od doboru odpowiedniego preparatu oraz terminu wykonania. Do zwalczania maruny nadmorskiej w zbożach ozimych jesienią rekomenduje się zastosowanie preparatów zawierających:
- Florasulam – substancja z grupy inhibitorów ALS, skuteczna wobec wielu chwastów dwuliściennych.
- Fluroksypyr – szczególnie skuteczny przeciwko rumianowatym, w tym marunie.
- Diflufenikan – działa głównie glebowo i kontaktowo, stosowany w mieszankach z np. Trivino 599,5 SC
- Pendimetalina – substancja o działaniu doglebowym, ogranicza wschody maruny.
Przykładowe mieszaniny:
- Florasulam + fluroksypyr – silne działanie nalistne, dobre efekty w fazie 2–4 liści maruny.
- Diflufenikan + pendimetalina – zastosowanie zaraz po siewie lub na wczesnych wschodach.
- Tritosulfuron + mekoprop-P – alternatywa dla stanowisk z dużym udziałem maruny i innych chwastów dwuliściennych.
Termin zabiegu
Optymalny termin jesiennego zabiegu przypada zazwyczaj między fazą 2 a 4 liścia pszenicy ozimej lub pszenżyta (BBCH 12–14). Ważne jest, by chwasty również były w aktywnej fazie wzrostu (najlepiej faza liścieni – 4 liście właściwe).
Dobre praktyki agrotechniczne
Oprócz zabiegów chemicznych warto pamiętać o wspomagających działaniach agrotechnicznych:
- Prawidłowy płodozmian – unikanie monokultury ogranicza rozwój specyficznych chwastów.
- Uprawa uproszczona vs. tradycyjna – orka może znacząco ograniczyć liczebność chwastów powierzchniowych.
- Zagęszczenie siewu – gęstszy łan szybciej zakrywa powierzchnię gleby, ograniczając dostęp światła dla chwastów.
Podsumowanie
Jesienne zwalczanie maruny nadmorskiej w uprawach pszenicy i pszenżyta ozimego jest kluczowym elementem skutecznego zarządzania chwastami. Wczesne zastosowanie odpowiednio dobranych herbicydów w połączeniu z praktykami agrotechnicznymi znacząco redukuje konkurencję chwastów i przyczynia się do wzrostu plonów. W dobie rosnącej presji ze strony trudnych chwastów warto działać systemowo i precyzyjnie już od jesieni.