Sitodruk - jedna z najstarszych metod drukarskich nadal ma mocną pozycję na rynku poligraficznym. Decydują o tym proste zasady w opanowaniu tej techniki, niskie koszty wykonania w niej dużych nakładów oraz uniwersalne zastosowanie. W ten sposób zadrukujemy papier i tekturę, ale też dowolny rodzaj tkaniny, tworzywa sztuczne i ceramikę. Jednak o rezultatach sitodruku decyduje w dużej mierze wybór akcesoriów. Konkretnie jakich? O to zapytaliśmy eksperta z firmy FUJIFILM Sericol Polska.
Przygotowując się do sitodruku, poza specjalistycznymi farbami musimy wyposażyć się w kilka podstawowych akcesoriów, których użycie umożliwia wykonanie szablonów, ewentualnie uzyskanie pożądanych efektów poligraficznych. Do absolutnie niezbędnych należą elementy matrycy, ale też używana w tej technice chemia, opcjonalnie materiały transferowe.
Akcesoria do tworzenia szablonów sitodrukowych
Sitodruk uzyskujemy dzięki szablonom, które należy odpowiednio przygotować. Służą do tego celu m.in. siatki sitodrukowe, potrzebne w druku ręcznym i maszynowym. Do wielokolorowego zadruku używa się kilku siatek.
"Dostępne na rynku poligraficznym siatki różnią się m.in. wielkością oraz gęstością splotów włókien. Jakość zastosowanego w siatce materiału ma znaczenie dla jej przydatności do wielokrotnego użytku. Rekomendowane przez naszą firmę siatki sitodrukowe od Sefar AG cechuje wysoka trwałość włókien. Nie ulegają szybkiej eksploatacji, mimo oddziaływania na nie silnej chemii używanej m.in. do usuwania pozostałości po farbie drukarskiej" – objaśnia specjalista z FUJIFILM Sericol.
Siatka naciągana jest na metalową lub drewnianą ramę tworząc matrycę (tzw. sito), przy pomocy której farby przenoszone są na medium. Zanim nastąpi ten etap, na siatkę nakładana jest światłoczuła emulsja – kolejny produkt niezbędny w tworzeniu szablonów. Do skompletowania podstawowego zestawu należy dodać kliszę (diapozytyw) lub stosowany w profesjonalnych drukarniach film kapilarny, który pod działaniem promieni UV częściowo utwardza emulsję. Po naświetleniu sito jest wypłukiwane wodą – w ten sposób pozbywamy się emulsji w nienaświetlonych miejscach. Te miejsca po wysuszeniu matrycy tworzą gotowy wzór szablonu.
Aby uzyskać wysoki poziom precyzji druku, poza jakością poszczególnych produktów liczy się również odpowiednie usztywnienie siatki. Potrzebne są do tego kleje mocujące, przy pomocy których siatka przytwierdzana jest do ramy. Mocny klej utrzymuje siatkę sitodrukową w miejscu, dlatego musi być odporny m.in. na działanie promieni UV używanych do naświetlenia, jak również na silne rozpuszczalniki stosowane do oczyszczenia matrycy z farb, emulsji i filmów.
Gdy już mamy gotowy szablon, do przeniesienia go na medium będziemy potrzebować jeszcze kilku akcesoriów pomocniczych. Spośród nich warto wyróżnić gumy raklowe używane do precyzyjnego rozprowadzenia farby i usunięcia jej nadmiaru z matrycy. Rakle to zarówno elementy serigrafii działających w automacie i półautomacie, jak i samodzielne produkty do ręcznego sitodruku. Mają różną twardość, profil i zakres szerokości, a wykorzystywane są do zadrukowania powierzchni gładkich i porowatych praktycznie na dowolnym materiale.
Materiały transferowe
Wykonany techniką sitodruku szablon przenoszony jest na docelowe podłoże bezpośrednio lub przy użyciu materiałów transferowych. Należą do tej grupy papiery oraz folie drukarskie stosowane głównie do zadruku naklejek i etykiet, np. aplikacji tkaninowych. W tym wypadku nadruk pokryty zostaje klejem do transferu w niskiej lub wysokiej temperaturze. Nanoszony jest na medium poprzez prasę. Materiały transferowe stosuje się do wykonania nadruków jedno i wielokolorowych. Dostępne produkty umożliwiają uzyskanie rozmaitych wykończeń druku.
Niezbędne w sitodruku środki chemiczne
Matryce do sitodruku to elementy wielokrotnego użytku, dlatego po zakończeniu pracy należy przygotować je do kolejnego projektu. Pomaga w tym szereg specjalistycznych środków chemicznych. Pierwszego używamy już w celu przygotowania siatki do nałożenia światłoczułej emulsji. Mówimy tu o odtłuszczaczach, które usuwają z siatki kurz, tłuszcz oraz inne zanieczyszczenia mogące wpłynąć na jakość druku. Na etapie przygotowawczym używa się też środków zapewniających lepszą przyczepność filmów kapilarnych. Umożliwia to właściwą stabilność filmu podczas naświetlenia, a w rezultacie otrzymanie idealnego szablonu. Kolejne to już odwarstwiacze do filmów i emulsji oraz rozpuszczalniki do farby, dzięki którym przy kolejnym użyciu matrycy nie powstają tzw. duchy.