O miano Organizacji Pożytku Publicznego, w skrócie zwanej OPP, mogą się starać niemalże wszystkie instytucje czy stowarzyszenia takiego typu, jak fundacje, kluby sportowe, czy wszelkiego rodzaju organizacje, działające jednak na rzecz ogółu społeczności a nie tylko swoich członków. Muszą one spełniać kilka warunków.

Pierwszym, podstawowym i najważniejszym jest to, iż o miano OPP mogą się starać tylko i wyłącznie organizacje pozarządowe. Oznacza, to że żadna instytucja, która nie jest organizacją pozarządową nie może się ubiegać o przyznanie statusu OPP.

Aby otrzymać status OPP niezbędne jest złożenie wniosku, do o odpowiedniej instytucji – jest nią KRS. Po dostarczeniu przez zainteresowaną jednostkę wszystkich niezbędnych dokumentów, potwierdzających fakt, iż spełnia ona warunki zapisane w ustawie dotyczącej organizacji pożytku publicznego, sąd przyznaje takiej jednostce status OPP. Następuje to poprzez wpisanie do rejestru KRS.

Do przywilejów wiążących się z posiadaniem statusu organizacji pożytku publicznego należy między innymi możliwość otrzymywania 1% podatku od osób fizycznych. Poza tym OPP mogą być zwolnione z podatku VAT oraz kilku innych podatków. Mogą one też, co ciekawe, angażować małoletnich do szerzenia swej działalności na gruncie wolontariatu lub korzystać z pomocy poborowych skierowanych do odbycia służby zastępczej. Przywilejów jest sporo, ale na nich się nie kończy. OPP mają też obowiązki. Do podstawowych należy złożenie rocznego sprawozdania finansowego oraz merytorycznego, które po zatwierdzeniu umieszczone zostają w internetowej bazie sprawozdań MPiPS. Należy pamiętać, iż organizacja pożytku publicznego, która nie złoży w terminie odpowiednich, wyżej wymienionych sprawozdań, traci prawo do możliwości otrzymywania 1% podatku od osób fizycznych. Podobnie zresztą jak organizacje, które są w trakcie likwidacji lub, które ogłosiły upadłość.

Lista organizacji pożytku publicznego, którym można oddać 1% podatku jest dostępna na przykład na www.1procent.info.